PROSPERH NË KOSOVË: FILLON STUDIMI NDËRKOMBËTAR PËR SHËNDETIN MENDOR DHE FIZIK NË VENDIN E PUNËS
Ftesë për kompanitë dhe organizatat nga sektori i ndërtimit, i kujdesit shëndetësor dhe i punës në zyrë e në distancë Kosova është pjesë e një prej studimeve më të mëdha evropiane për shëndetin në vendin e punës. Projekti PROSPERH, i financuar nga Bashkimi Evropian përmes programit Horizon Europe, po fillon studimin e tij kryesor, i cili zhvillohet njëkohësisht në 11 vende. Në Kosovë, studimi realizohet nga PMSH [shëno emrin e plotë të organizatës], dhe tani ftojmë kompanitë e organizatat që duan të investojnë në mirëqenien e punonjësve të tyre të bëhen pjesë e tij. Pse ky studim? Mënyra se si punojmë ka ndryshuar shpejt gjatë viteve të fundit. Digjitalizimi, format e reja të punës dhe pasojat e pandemisë COVID-19 kanë sjellë sfida të reja për shëndetin e punonjësve, si stresi, ankthi, depresioni, djegia profesionale (burnout) dhe problemet muskuloskeletore, për shembull dhimbjet e shpinës, qafës dhe shpatullave. Sipas të dhënave evropiane, tre në çdo pesë punëtorë raportojnë ankesa muskuloskeletore, ndërsa kostoja e depresionit të lidhur me punën në Bashkimin Evropian kalon 600 miliardë euro në vit. Megjithatë, vendi i punës mund të jetë edhe një hapësirë që e mbron dhe e forcon shëndetin. PROSPERH synon pikërisht këtë: të ofrojë një ndërhyrje të bazuar në dëshmi shkencore dhe të testojë nëse ajo sjell ndryshime reale për punonjësit dhe për organizatat. Çka është PROSPERH? PROSPERH (Promovimi i Shëndetit Pozitiv Mendor dhe Fizik në Punë në një Mjedis në Ndryshim: Një Qasje Shumënivelëshe) është projekt pesëvjeçar (2024–2028) që bashkon 18 partnerë nga 14 vende dhe koordinohet nga University College Cork në Irlandë. Ndërhyrja PROSPERH punon njëkohësisht në nivel të individit, të kolegëve dhe të organizatës, përmes tri komponentëve: promovimit të shëndetit mendor dhe fizik, vetëmonitorimit dhe vetëmenaxhimit online, si dhe orientimit drejt kujdesit klinik ose këshillimit kur ka nevojë. Ajo ofrohet përmes një aplikacioni celular për të gjithë punonjësit dhe një uebfaqeje për udhëheqësit, si menaxherët e burimeve njerëzore, mbikëqyrësit dhe profesionistët e shëndetit në punë. Përmbajtja përfshin module psikoedukative, ushtrime për shëndetin mendor dhe fizik, si dhe mjete për ndjekjen e humorit dhe të dhimbjes, të përshtatura për secilin sektor. Studimi zhvillohet në Irlandë, Spanjë, Danimarkë, Gjermani, Holandë, Portugali, Hungari, Shqipëri, Turqi, Australi dhe Kosovë. Të dhënat nga të gjitha vendet do të analizohen bashkërisht nga KU Leuven në Belgjikë. Si zhvillohet studimi? Pjesëmarrja zgjat 12 muaj. Kompanitë pjesëmarrëse ndahen në mënyrë të pavarur dhe të centralizuar në dy grupe. Në grupin e ndërhyrjes, punonjësit fitojnë menjëherë qasje në aplikacion dhe uebfaqe dhe rekomandohet që t’i përdorin rreth 10–20 minuta në javë. Në grupin e kontrollit (listë pritjeje), punonjësit plotësojnë të njëjtat anketa dhe marrin qasje të plotë në materialet PROSPERH pas përfundimit të studimit. Të dy grupet janë njësoj të rëndësishme, sepse vetëm krahasimi i tyre tregon nëse ndërhyrja funksionon. Gjatë vitit, pjesëmarrësit plotësojnë tri anketa online: në fillim, pas 6 muajsh dhe pas 12 muajsh. Anketat masin simptomat e depresionit dhe të ankthit, mirëqenien mendore, djegien profesionale dhe dhimbjen muskuloskeletore, si dhe mungesat në punë, produktivitetin, kënaqësinë me punën, sigurinë psikologjike në ekip dhe qëndrimet ndaj shëndetit mendor. Studimi vlerëson gjithashtu nëse ndërhyrja është e leverdishme nga këndvështrimi i punëdhënësit. 📢 Ftesë për kompanitë dhe organizatat në Kosovë Po kërkojmë partnerë nga tre sektorë: Nuk ka kufi të sipërm për numrin e punonjësve, ndërsa ndërmarrjet e vogla dhe të mesme janë gjithashtu të mirëseardhura. Për çdo kompani synojmë të përfshijmë rreth 90 punonjës, por për organizatat me më pak staf gjejmë bashkë zgjidhjen më të përshtatshme. Çka fiton organizata juaj Çka kërkon pjesëmarrja Për punonjësit: vullnetare, konfidenciale dhe e sigurt Në studim mund të marrin pjesë punonjësit e moshës 18 vjeç e lart, të të gjitha niveleve dhe departamenteve, përfshirë mbikëqyrësit, menaxherët e burimeve njerëzore, profesionistët e shëndetit në punë dhe nënkontraktorët, të cilët kanë qasje në telefon celular. Pjesëmarrja është krejtësisht vullnetare. Çdo punonjës mund të tërhiqet në çdo kohë, pa dhënë arsye, dhe vendimi për të marrë pjesë ose jo nuk ndikon në asnjë mënyrë në marrëdhënien e punës. Asnjë informacion që mund ta identifikojë një punonjës nuk ndahet me punëdhënësin. Në vend të emrit, çdo pjesëmarrës përdor një kod unik, të dhënat mbrohen sipas Rregullores së Përgjithshme për Mbrojtjen e të Dhënave (GDPR) dhe rezultatet publikohen vetëm në formë të përgjithshme e anonime. Pjesëmarrësve u ofrohet edhe informacion për shërbimet e mbështetjes në Kosovë, ndërsa ekipi hulumtues është i disponueshëm për çdo pyetje apo nevojë. Studimi ka marrë miratimin etik në Kosovë. Për informacion të mëtejshëm ose për ta regjistruar interesimin e kompanisë suaj, kontaktoni Zyrtaret e Kërkimit në Kosovë: Sevim Mustafa, sevimustafa2@gmail.com Elona Krasniqi, krasniqi.elona@gmail.com Kryehulumtues për Kosovën: Prof. Asoc. Dr. Naim Fanaj, naimfanaj@gmail.com Financuar nga Bashkimi Evropian. Megjithatë, pikëpamjet dhe opinionet e shprehura janë vetëm ato të autorit/autorëve dhe nuk pasqyrojnë domosdoshmërisht ato të Bashkimit Evropian ose të Agjencisë Ekzekutive Evropiane për Shëndetin dhe Digjitalin (HaDEA). As Bashkimi Evropian dhe as autoriteti grantues nuk mund të mbahen përgjegjës për to.